Net Square / (Farsi: IT) فارسی: آشنائی با کامپیوتر / (Mouse) موش‌واره
(Mouse) موش‌واره

هدف اين گفتار: آشنائی با موش‌واره و راهنمائی برای کاربرد درست آن

آنچه خواهيد خواند: (١) موش‌واره و كار آن (٢) ساختار موش‌واره (٣) دكمه راست موش‌واره (٤) دكمه چپ موش‌واره (٥) دكمه يا چرخ مياني (٦) بدنه موش‌واره

موش‌واره و كار آن

يكی از وسايلی كه با آن می‌توان با كامپيوترها (رايانه‌ها) ارتباط برقرار ساخت موش‌واره می‌باشد. موش‌واره‌ها بوسيله كابل و يا بصورت بی‌سيم به رايانه وصل هستند. وقتی موش‌واره را روی سطح ميز حركت می‌دهيم يك نشانگير كوچك، كه بصورت يك علامت پيكان كوچك می‌باشد، در روی صفحه نمايشگر (مانيتور) رايانه حركت می‌كند. موش‌واره در واقع حركت فيزيكی دست ما را تبديل به علائمی الكترونيك می‌كند و آن‌ها را به رايانه انتقال می‌دهد. رايانه اين علاتم را به زبان خودش ترجمه كرده و می‌فهمد كه ما كدام نقطه از نمايشگر (مانيتور) را نشانه گرفته‌ايم.

ساختار موش‌واره

تصوير موش و دكمه‌هاي آن
تصویر شماره يك

امروزه موش‌واره‌ها به اشکال گوناگون و با توانائی‌های گوناگون ساخته شده و در بازار موجود می‌باشد اما در این خودآموز، فقط موش‌واره ساده و معمولی بررسی خواهد شد. تصویر شماره يك شکل معمول و رایج موش‌واره را نشان می‌دهد. همانگونه كه در تصوير شماره يك دیده می‌شود موش‌واره از دکمه‌هائی تشکیل گردیده است که کارآئی آنرا فراهم می‌آورند. اجزاء زير در موش‌واره معمولی ديده می‌شوند:

  • دكمه راست

  • دكمه چپ

  • دكمه يا چرخ مياني

  • بدنه موش‌واره

  • تيله زيرين يا دسته نور (در سطح زيرين موش‌واره)

اگر به سطح زيرين موش‌واره نگاه بياندازيد يك تيله خواهيد ديد كه چرخش آن روی سطح ميز باعث حركت نشانگير (تصوير پيكان كوچك) در روی صفحه نمايشگر (مانيتور) خواهد شد. البته امروزه بكار بردن يك دسته نور كوچك بجای تيله زيرين بسيار معمول شده است.

دكمه راست موش‌واره

با فشردن (كليك زدن) دكمه راست، فهرستی (منوئي) باز خواهد شد كه گزينه‌های گوناگونی را به ما پيشنهاد می‌كند. بسته به اينكه نشانگير (تصوير پيكان كوچك) چه جائی را نشانه گرفته است يا در كجای صفحه نمايشگر قرار دارد اين فهرست (منو) گزينه‌های گوناگونی را نمايش می‌دهد. اين فهرست (منو) همچنان باز خواهد ماند تا زمانی كه يا يكی از گزينه‌های آنرا فشار بدهيم و يا با دكمه چپ موش‌واره جائی ديگر از صفحه نمايش (مانيتور) را فشار بدهيم. چند مثال از فهرست‌هائی كه با فشردن دكمه راست در نمايشگر نمايان می‌شوند در اينجا آورده شده است. با فشردن هر كدام از اين پيوندك‌ها (لینک‌ها) تصوير مربوط به آن باز خواهد شد.

نمونه شماره يك

نمونه شماره دو

نمونه شماره سه

فهرستی كه با فشردن دكمه راست باز می‌شود در رايانه‌های گوناگون احتمالاً دربردارنده گزينه‌های گوناگونی است. نوع برنامه‌ها (يا نرم‌افزارهائي) كه در رايانه‌های گوناگون نصب شده است، گزينه‌های اين فهرست را تعيين می‌كند. اگر به نمونه شماره يك دقيق شويد متوجه خواهيد شد كه اين فهرست مربوط به فشردن دكمه راست روی يك عكس می‌باشد. حال اگر با دكمه راست موش‌واره روی يكی از عكس‌های‌تان كه در رايانه شما ذخيره شده است فشار بدهيد (ضربه بزنيد) احتمالاً گزينه‌های آن با اين فهرست تفاوت خواهد داشت. بطور خلاصه می‌توان گفت كه دكمه راست، دكمه گزينه‌ها می‌باشد.

دكمه چپ موش‌واره

دكمه چپ موش‌واره برای نشانه كردن و برگزيدن می‌باشد. اين دكمه بيشترين كاربرد را در موش‌واره‌ها دارد. اين دكمه به دو روش كار می‌كند:

- يكبار فشردن (يا ضربه زدن)

- دوبار فشردن (يا ضربه زدن)

بسته به اينكه روی چه گزينه‌ای ضربه می‌زنيم، يكبار ضربه زدن روی دكمه چپ موش‌واره واكنش متفاوتی را بهمراه دارد. مثلاً اگر به دكمه چپ موش‌واره ضربه بزنيم در حالی كه نشانگير (پيكان كوچك) در فضای خالی روی نمايشگر رايانه قرار دارد در آن صورت هيچ واكنشی را مشاهده نخواهيد كرد. اما اگر روی يكی از نمادهائی (آيكن) كه مربوط به برنامه‌ها يا پرونده‌های (فايل) ما می‌باشد يك‌بار ضربه بزنيم آن نماد تغيير رنگ داده كه بيانگر نشانه شدن (های‌لايت) آن است. روی پيوندك‌های مقابل يك‌بار ضربه بزنيد و آن‌ها را با هم مقايسه كنيد. عكس شماره يك، عكس شماره دو

دوبار ضربه زدن به دكمه چپ موش‌واره، معمولاً برای اجرا يا باز شدن يك برنامه يا پرونده می‌باشد. عكس‌هائی كه در دو پيوندك فوق نشان داده شده است مربوط به نماد يك پرونده (يك عكس) می‌باشند كه برای باز شدن آن بايد دوبار و بدون وقفه روی آن ضربه زد. (بايد توجه داشته باشيد كه اگر ضربه دوم با وقفه زده شود رايانه اين را بشكل ديگری تعبير می‌كند يعنی اين كه فكر می‌كند شما می‌خواهيد نام آن پرونده را تغيير بدهيد.)

وقتی يك برنامه باز يا در حال اجرا می‌باشد، نمادها و فهرست‌هائی مثل تصوير شماره دو در آن‌ها ديده می‌شود. برای اجرای هر كدام از گزينه‌هائی كه بوسيله اين نمادها و فهرست‌ها نمايش داده می‌شوند كافی است يك‌بار روی آن‌ها ضربه بزنيم.

تصویر شماره دو
تصویر شماره دو

دكمه يا چرخ مياني

در پنجره‌هائی كه بلندی آن‌ها (بلندی بالا و پائين‌شان) بزرگتر از بلندی نمايشگر می‌باشد، بطور خودكار، در سمت راست يا چپ آن‌ها يك نوار متحرك نمايان می‌شود كه بالا و پائين بردن آن به ما كمك می‌كند تا همه پروند را ببينيم. (اگر عرض آن بزرگتر باشد يك نوار متحرك در پائين نمايان می‌شود.) دكمه يا چرخ ميانی موش‌واره همين كار را برای ما انجام می‌دهد. وقتی چرخ را می‌گردانيم صفحه بالا و پائين می‌رود. اين دكمه را می‌توان فشار داد و در اين صورت يك پيكان كوچك با دو جهت (بالا و پائين) در نمايشگر نمايان می‌شود كه باز هم برای بالا و پائين بردن صفحه می‌باشد..

بدنه موش‌واره

بدنه موش‌واره قطعات الكترونيك درون آن را در بر گرفته است. بكاربردن موش‌واره معمولاً با در دست گرفتن بدنه آن راحت‌تر انجام می‌گيرد. تصوير شماره سه نحوه درست گرفتن موش‌واره را نشان می‌دهد.

تصوير شماره سه
تصوير شماره سه

بالای صفحه